Blog #10 Ad Watt

18 juni 2025

Veel mensen overwegen een warmtepomp als duurzaam alternatief voor verwarming op gas. Maar de vraag is: wanneer is een warmtepomp echt een goede keuze voor jouw woning? Dit artikel legt uit wat een warmtepomp is, hoe deze werkt en in welke situaties een warmtepomp voordelig kan zijn. Ook maken we een gedetailleerde kostenvergelijking met gas, zodat je een weloverwogen beslissing kunt nemen.

Aardgas

Bij verwarming met aardgas wordt gas verbrand om warmte te genereren. Tot voor kort kwam dit gas vooral uit het gasveld bij Slochteren. Tegenwoordig wordt vloeibaar aardgas (LNG) geïmporteerd en aangepast aan de Nederlandse standaarden door stikstof toe te voegen. Eén m³ aardgas bevat ongeveer 9,3 kWh aan energie. Met een hoogrendementsketel kan deze energie-inhoud vrijwel volledig (tot 100%) worden omgezet in warmte. De huidige prijs van aardgas is gemiddeld €1,368 per m³, wat neerkomt op ongeveer 14,7 cent per kWh warmte.

Warmtepomp

Een warmtepomp is een duurzame manier om je huis te verwarmen. Het systeem onttrekt warmte aan de buitenlucht en brengt deze via een warmtewisselaar naar de verwarming in huis. Hierbij wordt elektriciteit gebruikt voor het aandrijven van de pomp.

In het kort werkt een warmtepomp als volgt: een pomp perst een koudemiddel samen, waardoor dit gas opwarmt. Deze warmte wordt via een warmtewisselaar overgedragen aan het verwarmingssysteem in huis. Vervolgens laat men het gas expanderen, waardoor het afkoelt en opnieuw opwarmt door buitenlucht. Dit proces herhaalt zich continu.

De nieuwste generatie warmtepompen gebruikt het koudemiddel R290 (propaan), dat milieuvriendelijker is en hogere watertemperaturen bereikt, zelfs bij lagere buitentemperaturen. Dit maakt warmtepompen ook geschikt voor woningen zonder vloerverwarming.

Hybride warmtepompen

Bij minder goed geïsoleerde woningen kan een hybride systeem uitkomst bieden. Dit is een warmtepomp gecombineerd met een kleine HR-ketel of een elektrisch verwarmingselement. De warmtepomp verzorgt de basisverwarming, terwijl de HR-ketel bijspringt tijdens koude dagen of bij veel vraag naar warm tapwater. Hiermee kan het gasverbruik met ongeveer 70% worden verminderd. Bij gebruik van een elektrisch verwarmingselement kan de woning volledig gasvrij worden.

Coefficient of Performance (COP) en SCOP

Warmtepompen leveren meer warmte dan de hoeveelheid elektriciteit die ze verbruiken. Dit wordt uitgedrukt in de Coefficient of Performance (COP). Moderne warmtepompen hebben een COP van 4 tot 6, wat betekent dat ze voor elke kWh elektriciteit 4 tot 6 kWh warmte produceren. De Seasonal Coefficient of Performance (SCOP) geeft de gemiddelde COP over een heel jaar weer. Een SCOP van 3,5 wordt als goed beschouwd en geeft een realistisch beeld van de prestaties.

Kostenvergelijking: gas versus warmtepomp

De kosten van gas en een warmtepomp verschillen aanzienlijk:

• Gas per kWh warmte:14,7 cent
• Warmtepomp per kWh warmte:10 cent (uitgaande van een elektriciteitsprijs van 35 cent per kWh en een SCOP van 3,5)

Dit betekent dat een warmtepomp voordeliger kan zijn per kWh warmte, zolang de elektriciteitsprijs onder controle blijft.

Wanneer is een warmtepomp geschikt?
Of een warmtepomp een goede keuze is, hangt af van verschillende factoren:

1. Isolatie van de woning:Een warmtepomp werkt optimaal in goed geïsoleerde huizen. Bij minder goed geïsoleerde woningen is een hybride systeem vaak beter geschikt.
2. Type afgiftesysteem:Vloerverwarming of laagtemperatuur radiatoren werken het beste met een warmtepomp.
3. Buitenruimte:Een lucht-water warmtepomp heeft buitenruimte nodig voor de installatie van de buitenunit.
4. Energieprijzen en subsidies:Elektriciteitsprijzen kunnen fluctueren, maar subsidies kunnen de initiële investering verlagen.
5. Milieu-impact:De overstap naar een warmtepomp vermindert de CO2-uitstoot en draagt bij aan een duurzamer energieverbruik.

Kostenvergelijking
Een gemiddeld gezin gebruikt 1200 m³ gas per jaar. Bij een gasprijs van €1,368 per m³ zijn de totale kosten €1642. Zet je de energie-inhoud van gas (9,3 kWh/m³) om, dan komt dit neer op 11.160 kWh. Met een SCOP van 3,5 gebruikt een warmtepomp hiervoor 3189 kWh elektriciteit. Bij een elektriciteitsprijs van 35 cent/kWh kost dit €1116. Dat is een besparing van €526 per jaar. Ga je volledig van het gas af, dan bespaar je ook nog eens €400 tot €450 aan vaste lasten voor gas.

Conclusie

Een warmtepomp is vooral geschikt voor goed geïsoleerde woningen met vloerverwarming of laagtemperatuur radiatoren. Voor oudere huizen kan een hybride systeem een betere keuze zijn. Door de lagere kosten per kWh warmte en de milieuvriendelijkheid is een warmtepomp een aantrekkelijk alternatief voor gas, zeker in combinatie met zonnepanelen.

De verwachting is dat de gasprijs zal stijgen en de elektriciteitsprijs zal dalen, mede door veranderingen in belastingtarieven. Dit maakt warmtepompen in de toekomst nog interessanter. 

_________
Meer weten?

Wil je meer van dit soort inzichten? Word lid van onze energiecoöperatie en abonneer je op onze nieuwsbrief. Zo ben je altijd op de hoogte en ontvang je regelmatig nieuwe Ad Watt blogs over slimme energie, kostenbesparing en duurzame keuzes! 

Over Ad Watt
Techniek en cijfertjes: dat is waar Ad Watt energie van krijgt. Namens onze energiecoöperatie Holtenergie schrijft hij blogs over uiteenlopende technieken om de energietransitie vorm te geven en wat dat voor jou persoonlijk betekent. 

Heb je een vraag voor Ad Watt? Mail dan naar adwatt@holtenergie.nl